Ημερίδα για τον ελληνικό βούβαλο

 

Η ελληνική χλωρίδα και πανίδα κρύβουν έναν σχεδόν ανεξάντλητο θησαυρό εξαιρετικών προϊόντων, που με την κατάλληλη ενίσχυση μπορούν να γίνουν ισχυρά brands στην τοπική αλλά και την παγκόσμια αγορά.  Ανάμεσα σε αυτά είναι το κρέας και το γάλα του ελληνικού βούβαλου, τα οποία αναδείχθηκαν σε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στις 28 Ιουνίου στις Σέρρες , όπου συμμετείχαν ο καθηγητής Α.Π.Θ. Δρ. Γεώργιος Αρσένος,  ο κτηνίατρος και σύμβουλος της ΕΔΟΚ, κ. Νίκος Κασαλιάς, ο Τούρκος καθηγητής Ζωοτεχνίας  Dr. M. Ihsan SOYSAL και η καθηγήτρια Γενετικής Βελτίωσης Ζώων Dr Tzonga Peeva από τη Βουλγαρία. Στην εκδήλωση είχε προσκληθεί και ο καθηγητής Α.Π.Θ. και Γενικός Διευθυντής της ΕΔΟΚ, κ. Ανδρέας Γεωργούδης, ο οποίος έχει τιμηθεί για την προσφορά του στη βουβαλοτροφία. 

Η ημερίδα με τίτλο «Αειφόρος ανάπτυξη – προοπτικές καινοτόμων προϊόντων βουβάλου»  πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο  των δράσεων της προώθησης και της ενημέρωσης του καταναλωτικού κοινού για τα προϊόντα του Ελληνικού Βούβαλου, από τον Κτηνοτροφικό Συνεταιρισμό Βουβαλοτρόφων Ελλάδος, σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρία Πληροφορικής & Επικοινωνιών στη Γεωργία τα Τρόφιμα και το Περιβάλλον (ΕΠΕΓΕ) και το Επιμελητήριο Σερρών.

Η θεματολογία αφορούσε την παρουσίαση των προγραμμάτων γενετικής βελτίωσης  στον τομέα της βουβαλοτροφίας στις γειτονικές χώρες, Τουρκία και Βουλγαρία και τις απαιτούμενες  δράσεις με σκοπό την παραγωγή προϊόντων υψηλής διατροφικής αξίας που θα έχουν σαν στόχο τη δημιουργία ισχυρών (brand name) προϊόντων. 

Η Βουβαλοτροφία απαιτεί μια διαφορετική προσέγγιση, όπως τόνισε ο Δρ. Γεώργιος Αρσένος, καθηγητής του Εργαστηρίου Ζωοτεχνίας, του τμήματος Κτηνιατρικής του ΑΠΘ, ο οποίος παρουσίασε την πρότασή του για την Ολιστική διαχείριση εκτροφών για ποιότητα και ιχνηλασιμότητα στα προϊόντα της Βουβαλοτροφίας. 

Ο κ. Νίκος Κασαλιάς, εκπρόσωπος της Συμβουλευτικής Επιχειρήσεων ΕΠΕ SCG, κατά την εισήγησή του με τίτλο Ανάπτυξη και Σχεδιασμός καινοτόμων προϊόντων – Διάχυση των καινοτόμων προϊόντων στην αγορά, διατύπωσε στοιχειοθετημένη πρόταση για την ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων της βουβαλοτροφίας και τον τρόπο διάχυσής τους στην αγορά, με ωφέλη τόσο για τους καταναλωτές, όσο και τους παραγωγούς.

Οι δύο εκλεκτοί προσκεκλημένοι από την Τουρκία και τη Βουλγαρία παρουσίασαν παραδείγματα  παραδείγματα καλής πρακτικής από τις γειτονικές χώρες, που μπορούν να λειτουργήσουν ως «πυξίδα» για τους Έλληνες εκτροφείς βούβαλου. Η Prof. Dr Tzonga Peeva καθηγήτρια Γενετικής Βελτίωσης Ζώων στο Institute of animal Scienze, Kostinbro (Bg) και πρόεδρος της Βουλγάρικης Ένωσης Βουβαλοτρόφων Bulgarian National Association for Development of Buffalo Breeding παρουσίασε διεξοδικά τα στάδια που ακολουθήθηκαν στο πρόγραμμα γενετικής βελτίωσης  που εφαρμόστηκε στην χώρα της με σκοπό την βελτίωση των ζώων ως προς την γαλακτοπαραγωγή. 

Οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν με ενδιαφέρον την παρουσίαση του προγράμματος Γενετικής Βελτίωσης που βρίσκεται σε εξέλιξη στην ευρύτερη περιοχή της Κωνσταντινούπολης στην Τουρκία. Η μεθοδολογία του προγράμματος  παρουσιάστηκε από τον καθηγητή Ζωοτεχνίας Prof. Dr. M. Ihsan SOYSAL, Namik Kemal Univercity, Faculty of Agriculture, Department of Animal Science, Major Field of Biometry and Genetics, Turkey. Ο Τούρκος καθηγητής τόνισε ότι κύριο βελτιωτικό στόχο για τα προγράμματα τα οποία εφαρμόζονται αποτελεί η γαλακτοπαραγωγή. 

Στα συμπεράσματα των εργασιών της ημερίδας θα πρέπει να τονιστεί η εντύπωση που αποκόμισαν όλοι όσοι παρακολούθησαν την ημερίδα, ότι δηλαδή η βουβαλοτροφία με συντονισμένες δράσεις ζωοτεχνικής διαχείρισης των εκτροφών, εφαρμογής των προγραμμάτων γενετικής βελτίωσης και ανάπτυξη και σχεδιασμών καινοτόμων προϊόντων μπορεί να αποτελέσει μια ενναλακτική πρόταση για την ελληνική κτηνοτροφία.   

Ελληνικός βούβαλος- μια αυτόχθονη φυλή υψηλής αξίας

Το Ελληνικό βουβάλι είναι τοπική αυτόχθονη φυλή που χαρακτηρίζεται από την παραγωγή υψηλής ποιότητας προϊόντων και την αποτελεσματικότητά της στη διαχείριση των υγροτόπων. Ο περιβαλλοντικός ρόλος του βούβαλου είναι σημαντικός, καθώς συμβάλλει στην αποκατάσταση και διατήρηση των υγρών λιβαδιών, κοινώς, του οικοσυστήματος στο οποίο ζει. Το κρέας και το γάλα του είναι εξίσου πολύτιμα: το βουβαλίσιο κρέας περιέχει λιγότερο ενδομυϊκό λίπος και περισσότερη πρωτεϊνη, ενώ το γάλα του βούβαλου υπερέχει αυτού της αγελάδας, καθότι περιέχει περισσότερο λίπος και είναι σχεδόν ίδιο με το ανθρώπινο ως προς την περιεκτικότητά του σε βιταμίνες. Από το γάλα του βούβαλου, εξάλλου μπορεί να παραχθεί ποικιλία προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως γιαούρτι, παγωτό, διάφοροι τύποι τυριών κλπ. 

 Στην Ελλάδα εκτρέφονται σήμερα γύρω στα 5.000 βουβάλια, κυρίως στην περιοχή της λίμνης Κερκίνης, ενώ υπάρχουν μικρότεροι πληθυσμοί και σε άλλες περιοχές της χώρας. Ο πληθυσμός των βουβαλιών από τη δεκαετία του ’60 μειωνόταν με δραματικό ρυθμό, με αποτέλεσμα στις αρχές της δεκαετίας του ’90 ο πληθυσμός τους να αριθμεί περί  τις 600 κεφαλές. 

Έκτοτε, η αγάπη και η εμπιστοσύνη των παραγωγών στη φυλή που εκτρέφουν, σε συνδυασμό με πρωτοβουλίες και καινοτόμες επιχειρηματικές ιδέες, σε ένα πλαίσιο αυξανόμενου ενδιαφέροντος για τα ζητήματα της βιοποικιλότητας  και της διατήρησης των γενετικών πόρων των αγροτικών ζώων σε Ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, δημιούργησαν το επιτυχημένο παράδειγμα της διατήρησης και ανάπτυξης της βουβαλοτροφίας στη χώρα μας. Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, τα χαρακτηριστικά του παραγωγικού συστήματος εκτροφής των βουβαλιών (ζωικό κεφάλαιο και εγκαταστάσεις, εξοπλισμός, διατροφή, επιλογή και αναπαραγωγή,  αποδόσεις, οργάνωση των εκτροφέων), έχουν ύψος ικανοποιητικό για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του συστήματος, πλην όμως ο περιορισμός της διαθέσιμης βοσκήσιμης έκτασης γύρω από τους υγροτόπους εκτροφής και η ανάγκη μετακίνησης των ζώων και παροχής συμπληρωματικής τροφής, επιβαρύνουν το κόστος παραγωγής και συρρικνώνουν το διαθέσιμο εισόδημα. Άλλοι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του συστήματος είναι η αποτελεσματική εφαρμογή προγράμματος ελέγχου των αποδόσεων και γενετικής βελτίωσης, η οργάνωση της εμπορίας  των πρωτογενών προϊόντων σε συνδυασμό με την ιχνηλασιμότητα και την πιστοποίησή τους και η ανάπτυξη ειδικών δράσεων προώθησης των επεξεργασμένων προϊόντων του κλάδου. Η Βουβαλοτροφία έχει προοπτικές διατήρησης και περαιτέρω ανάπτυξης με την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει συντονισμένη δράση όλων των εμπλεκόμενων φορέων: του κράτους, των εκτροφέων, των πιστοποιητικών οργανισμών, της επιστημονικής κοινότητας, των εμπορικών οργανισμών και των καταναλωτών. 

Δράσεις του Κτηνοτροφικού Συνδέσμου Βουβαλοτρόφων Ελλάδας

Ο Κτηνοτροφικός Συνεταιρισμός Βουβαλοτρόφων Ελλάδας (Κ.Σ.Β.Ε.) με έδρα τη Βυρώνεια Σερρών, ιδρύθηκε το Μάιο του 2004 με σκοπό την ανάπτυξη δραστηριοτήτων, οι οποίες καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα της γενετικής βελτίωσης και προώθησης του ελληνικού βούβαλου στην περιοχή της Βόρειας Ελλάδας αρχικά και αργότερα σε ολόκληρη την Ελληνική επικράτεια .H διάσωση και διατήρηση του Ελληνικού Βούβαλου αποτέλεσε τον Πρωταρχικό στόχο του Κ.Σ.Β.Ε., ο πληθυσμός του οποίου σήμερα έχει ξεπεράσει τα 5.000 βουβάλια σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια από μόλις 321 ζώα το 1984, αύξηση η οποία οφείλεται στις συντονισμένες δράσεις του Κ.Σ.Β.Ε. και στην υλοποίηση του «Προγράμματος απειλούμενων με εγκατάλειψη φυλών αγροτικών ζώων» του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.Παράλληλα όμως ο Κ.Σ.Β.Ε., εφαρμόζει τις δράσεις τήρησης στοιχείων γενεαλογίας και καθιέρωση-διατήρηση γενεαλογικών βιβλίων και μητρώων του ελληνικού βούβαλου από το 2005 μέσω των προγραμμάτων , Αγροτική Ανάπτυξη-Ανασυγκρότηση της υπαίθρου 2000-2006, Αλέξανδρος Μπαλτατζής και Διατήρηση γενετικών πόρων στην κτηνοτροφία